جذب آب کاشی و سرامیک چیست؟ درصد استاندارد و کاربرد آن
جذب آب کاشی و سرامیک یکی از مشخصات فنی و مهمی است که هنگام انتخاب محصول برای کف، دیوار، حمام، آشپزخانه و فضاهای بیرونی باید به آن توجه کرد. این ویژگی نشان می‌دهد بدنه کاشی یا سرامیک چه مقدار آب جذب می‌کند که از همین طریق می‌توان اطلاعات مهمی درباره ساختار بدنه و میزان تخلخل آن به دست آورد.
اما به راستی آیا هرچه جذب آب یک سرامیک کمتر باشد، کیفیت آن بالاتر است؟ یا باید هر چقدر می تواند اب جذب کند؟ آیا این عدد در انتخاب کاشی برای فضای مرطوب یا محیط بیرونی تأثیر می‌گذارد؟ و البته سوالات متداول دیگر درباره جذب اب کاشی و سرامیک که در این مطلب از صحراسرام قرار است به آن بپردازیم، همچنین مفهوم جذب آب کاشی و سرامیک، روش محاسبه آن، دسته‌بندی‌های استاندارد و نکاتی را بررسی میکنیم که هنگام خرید و نصب باید بدانید.
جذب آب کاشی و سرامیک چیست؟
جذب آب یا Water Absorption به مقدار آبی گفته می‌شود که بدنه یک کاشی یا سرامیک در شرایط مشخص آزمایشگاهی جذب می‌کند. این مقدار معمولاً به‌صورت درصد وزنی بیان می‌شود و با بررسی وزن نمونه خشک و وزن آن پس از انجام مراحل آزمون به دست می‌آید.
بدنه محصولات سرامیکی از مواد معدنی تشکیل شده است. در فرایند تولید، شکل‌دهی و پخت، ساختار داخلی بدنه و منافذ آن شکل می‌گیرد. بخشی از این منافذ می‌توانند به ورود و نگهداری آب منجر شوند. هرچه ساختار بدنه متراکم‌تر باشد، معمولاً میزان جذب آب آن کمتر خواهد بود.
برای مثال، دو سرامیک ممکن است از نظر ابعاد، رنگ و ظاهر سطح شباهت زیادی داشته باشند، اما به دلیل تفاوت در مواد اولیه، فشار شکل‌دهی و شرایط پخت، جذب آب متفاوتی داشته باشند.
درصد جذب آب سرامیک چگونه محاسبه می‌شود؟
درصد جذب آب بر اساس اختلاف وزن نمونه اشباع‌شده از اب و وزن خشک آن، محاسبه می‌شود. برای اندازه‌گیری استاندارد، نمونه باید مطابق روش آزمون مربوطه آماده‌سازی و اشباع شود؛ دقت کنید خیس کردن ساده یک کاشی یا سرامیک در خانه، جایگزین آزمایش استاندارد نیست.
پس از اشباع و محاسبه اختلاف نمونه خشک با اشباع شده، فرمول محاسبه جذب آب به شکل زیر است:
درصد جذب آب = [(وزن نمونه اشباع‌شده − وزن نمونه خشک) ÷ وزن نمونه خشک] × ۱۰۰
برای درک بهتر، فرض کنید وزن خشک یک نمونه سرامیک ۱۰۰۰ گرم باشد و پس از انجام آزمون استاندارد، وزن آن به ۱۰۲۰ گرم برسد. در این حالت، نمونه ۲۰ گرم آب جذب کرده است و درصد جذب آب آن برابر با ۲ درصد خواهد بود.
این عدد نشان می‌دهد وزن آب جذب‌شده معادل ۲ درصد وزن خشک نمونه بوده است. دقت کنید که درصد جذب آب، درصد حجم منافذ یا میزان آب‌گریزی سطح محصول نیست؛ بلکه یک شاخص وزنی است که طبق روش مشخص آزمایشگاهی اندازه‌گیری می‌شود.
استانداردها و میزان جذب آب کاشی و سرامیک
طبق استاندارد طبقه‌بندی کاشی و سرامیک ISO 13006، محصولات بر اساس روش شکل‌دهی و میزان جذب آب در گروه‌های مختلف قرار می‌گیرند. در کاشی‌های پرس خشک، دسته‌بندی اصلی بر اساس درصد جذب آب به شرح زیر است:
| گروه جذب آب | درصد جذب آب | ویژگی کلی |
|---|---|---|
| BIa | حداکثر ۰٫۵ درصد | جذب آب بسیار پایین |
| BIb | بیشتر از ۰٫۵ تا ۳ درصد | جذب آب پایین |
| BIIa | بیشتر از ۳ تا ۶ درصد | جذب آب متوسط |
| BIIb | بیشتر از ۶ تا ۱۰ درصد | جذب آب متوسط رو به بالا |
| BIII | بیشتر از ۱۰ درصد | جذب آب بالا |
این جدول مربوط به گروه‌بندی کاشی‌های پرس خشک است. در محصولات شکل‌دهی‌شده با روش اکستروژن، نام‌گذاری گروه‌ها متفاوت است؛ به همین دلیل نباید حروف گروه‌های استاندارد را بدون توجه به روش تولید به همه محصولات تعمیم داد.
همچنین، این گروه‌بندی به‌تنهایی تعیین نمی‌کند که محصول برای کف، دیوار، فضای بیرونی یا یک محیط خاص مناسب است. برای انتخاب نهایی باید مشخصات فنی و کاربرد تعریف‌شده محصول نیز بررسی شود.
اهمیت جذب آب در انتخاب کاشی و سرامیک
موضوع جذب اب در انتخاب کاشی و سرامیک بسیار مهم است و بسته به اینکه کاشی یا سرامیک برای چه مکان و منطقه ای استفاده شود این موضوع می تواند اهمیت دوچندانی داشته باشد. در ادامه برخی از موارد انتخابی و اهمیت جذب آب را بیان میکنیم.
۱. انتخاب کاشی برای حمام و سرویس بهداشتی
در حمام و سرویس بهداشتی، کاشی و سرامیک به‌طور مکرر در معرض رطوبت و شست‌وشو قرار می گیرند. جذب آب پایین بدنه میتواند یک ویژگی مطلوب باشد.
همچنین، جذب آب پایین بدنه به معنای ضدآب بودن کامل فضای نصب‌شده نیست. نفوذ آب از بندها، گوشه‌ها، اتصالات و لایه زیرین میتواند باعث ایجاد مشکل شود. در فضاهای نیازمند آب‌بندی، اجرای صحیح عایق رطوبتی و جزئیات نصب اهمیت مستقلی دارد.
پیشنهادی: راهنمای خرید کاشی سرویس بهداشتی و حمام
۲. استفاده در فضای باز و مناطق سردسیر
در محیط‌های بیرونی، آب ممکن است وارد منافذ قابل‌نفوذ بدنه شود. اگر این آب در شرایط سرد یخ بزند، انبساط ناشی از یخ‌زدگی میتواند به بدنه آسیب وارد کند. به همین دلیل، جذب آب پایین معمولاً یکی از ویژگی‌های مهم برای سرامیک‌های مورد استفاده در محیط‌های بیرونی و سردسیر است.
۳. انتخاب چسب و روش نصب
میزان جذب آب بدنه در انتخاب روش نصب و مواد اتصال‌دهنده اهمیت دارد. برای نمونه، سرامیک‌های پرسلانی به دلیل جذب آب بسیار پایین، نباید بدون بررسی سازگاری چسب یا ملات با این نوع محصول نصب شوند.
آیا جذب آب کمتر همیشه به معنی بهتر بودن است؟
خیر. جذب آب پایین یک ویژگی فنی مهم است، اما کیفیت کاشی و سرامیک با یک عدد مشخص نمی‌شود. ممکن است محصولی برای کاربرد دیواری مناسب باشد، درحالی‌که محصول دیگری با ویژگی‌های متفاوت برای کف پرتردد طراحی شده باشد.
برای مقایسه درست، باید مشخصاتی مانند مقاومت خمشی، مقاومت سایشی متناسب با کاربرد، مقاومت در برابر لغزش، کیفیت سطح، دقت ابعادی و مقاومت در برابر یخ‌زدگی در صورت نیاز بررسی شوند. همچنین، کیفیت نصب و آماده‌سازی زیرکار در دوام نهایی پوشش سرامیکی نقش مهمی دارد.
در نتیجه، هنگام خرید کاشی یا خرید سرامیک کف باید به‌جای انتخاب صرفاً بر اساس کمترین جذب آب، محصولی را انتخاب کرد که مجموعه ویژگی‌های فنی آن با محل استفاده و شرایط پروژه سازگار باشد.
جذب آب کاشی و سرامیک را در چگونه در خانه آزمایش کنیم؟
قرار دادن یک قطعه کاشی در ظرف آب و بررسی تغییر وزن آن ممکن است تصور اولیه‌ای از رفتار محصول ایجاد کند، اما نتیجه چنین آزمایشی را نمی‌توان معادل درصد جذب آب استاندارد دانست. با اینحال برای تست غیر آزمایشگاهی و غیر فنی می تواند یک گزینه باشد.
وسایل مورد نیاز
- یک ترازوی دیجیتال با دقت مناسب
- یک ظرف تمیز و مقداری آب
- دستمال بدون پرز
- یک یا چند قطعه کاشی یا سرامیک
مراحل بررسی جذب آب سرامیک
۱. وزن اولیه نمونه را اندازه بگیرید. ابتدا مطمئن شوید قطعه سرامیک کاملاً خشک است. سپس آن را وزن کنید و عدد به‌دست‌آمده را یادداشت کنید.
۲. نمونه را در معرض آب قرار دهید. قطعه را داخل ظرف آب قرار دهید و اجازه دهید حداقل 8 ساعت در همان شرایط باقی بماند. توجه داشته باشید که این آزمایش خانگی، زمان و روش اشباع‌سازی استاندارد و مشخصی ندارد؛ بنابراین برای مقایسه دقیق فنی کافی نیست. مدت زمان طولانی میتواند به پرشدن و نفوذپذیری بیشتر کمک کند
۳. آب سطحی را پاک کنید. نمونه را از آب خارج کنید و با دستمال، آب باقی‌مانده روی سطح آن را به‌آرامی پاک کنید. نباید فشار زیادی وارد کنید یا آن‌قدر سطح را خشک کنید که آب داخل منافذ نیز خارج شود. همچنین از تکان دادن سرامیک نیز خوداری کنید
۴. وزن دوم را اندازه بگیرید. بلافاصله پس از پاک کردن آب سطحی، قطعه را دوباره وزن کنید و وزن جدید را یادداشت کنید. اگر وزن افزایش یافته باشد، ممکن است بخشی از آب در بدنه یا منافذ قابل‌دسترس نمونه باقی مانده باشد؛ بااین‌حال، دقت ترازو و نحوه پاک کردن سطح نیز بر نتیجه اثر می‌گذارند.
حال نتیجه را محاسبه کنید
درصد افزایش وزن = [(وزن دوم − وزن اولیه) ÷ وزن اولیه] × ۱۰۰
برای مثال، اگر وزن اولیه نمونه ۱۰۰۰ گرم و وزن دوم آن ۱۰۱۰ گرم باشد، افزایش وزن برابر با ۱۰ گرم و درصد افزایش وزن برابر با ۱ درصد است.
نکته مهم: این عدد صرفاً درصد افزایش وزن در آزمایش خانگی است و نباید آن را درصد جذب آب استاندارد کاشی و سرامیک در نظر گرفت. برای تعیین مقدار دقیق جذب آب، نمونه باید مطابق روش آزمون استاندارد، از جمله الزامات آماده‌سازی و اشباع‌سازی، بررسی شود.
اگر دانستن میزان جذب آب برای خرید، کنترل کیفیت یا انتخاب محصول برای یک پروژه اهمیت دارد، بهتر است برگه مشخصات فنی یا گزارش آزمون معتبر محصول از تولیدکننده درخواست شود.
جمع‌بندی
جذب آب یکی از شاخص‌های فنی مهم برای شناخت بدنه کاشی و سرامیک است و نشان می‌دهد محصول در شرایط استاندارد چه مقدار آب جذب می‌کند. این ویژگی در انتخاب،روش نصب و ارزیابی تناسب محصول با محیط مورد استفاده کاربرد دارد.
با این حال، جذب آب پایین به تنهایی تضمین کننده کیفیت کلی یا مناسب بودن سرامیک برای همه فضاها نیست. برای انتخاب دقیق، باید مشخصات فنی محصول، شرایط استفاده و الزامات نصب را در کنار یکدیگر بررسی کرد.
در صحراسرام می‌توانید با بررسی مشخصات محصولات و مقایسه گزینه‌های مختلف، خرید کاشی و سرامیک را متناسب با نیاز پروژه خود انتخاب کنید.
در حال حاضر دیدگاهی ثبت نشده است!