درجه بندی کاشی و سرامیک را چطور تشخیص بدهیم؟ فقط به حرف فروشنده اعتماد نکن!

وقتی برای خرید کاشی میروید، ممکن است فروشنده بگوید «این درجه یکه»، «اون درجه دو هست» یا حتی «همهشون یکی هستن، فقط قیمتش فرق داره». اما اگر خودتان تفاوت درجههای کاشی را ندانید، چطور میتوانید مطمئن شوید محصولی که میخرید همان چیزی است که بابتش پول میدهید؟
واقعیت این است که درجهبندی کاشی را نمیتوان فقط با نگاه کردن به یک قطعه کاشی تشخیص داد. اما با چند بررسی ساده میتوانید احتمال یک خرید اشتباه را تا حد زیادی کم کنید و متوجه شوید محصولی که مقابل شماست چه وضعیتی دارد.
اصلاً درجهبندی کاشی یعنی چه؟
کاشیها بعد از تولید و کنترل کیفیت، بر اساس میزان و نوع ایرادهای موجود، در گروههای مختلفی قرار میگیرند. در بازار معمولاً با اصطلاحاتی مثل درجه یک، درجه دو و درجه سه مواجه میشوید.
این ایرادها میتوانند مربوط به ظاهر، یکنواختی رنگ و لعاب، ابعاد، تابداشتگی، لبپریدگی یا سایر مشخصات محصول باشند.
بنابراین درجه پایینتر لزوماً به این معنی نیست که کاشی «قابل استفاده نیست». ممکن است یک محصول درجه دو برای بعضی فضاها کاملاً مناسب باشد، اما چیزی که اهمیت دارد این است که درجه واقعی محصول را بدانید و آن را با قیمت و کاربرد درست خریداری کنید.
پیشنهاد میکنیم بخوانید: تفاوت درجه بندی های کاشی و سرامیک
اول از همه: درجه را از روی کارتن بررسی کنید
اگر میخواهید کاشی بخرید، قبل از اینکه فقط به ظاهر یک نمونه نگاه کنید، کارتن محصول را ببینید.
روی بستهبندی معمولاً اطلاعاتی درباره محصول درج شده است؛ از جمله مشخصات محصول، ابعاد، تعداد یا متراژ، کد محصول و اطلاعات مربوط به تولید. بسته به کارخانه و محصول، اطلاعات مربوط به درجه، کالیبر و تونالیته نیز ممکن است روی بستهبندی درج شود.
پس اگر فروشنده میگوید محصول درجه یک است، از او بخواهید بستهبندی همان محصول را هم ببینید. اگر قرار است تعداد زیادی کاشی بخرید، بهتر است مشخصات چند کارتن را بررسی کنید، نه فقط یک کارتن.
فقط یک کاشی را نگاه نکنید؛ چند قطعه را کنار هم بگذارید
یکی از سادهترین کارهایی که خودتان میتوانید انجام دهید، بررسی چند قطعه کاشی در کنار یکدیگر است.
حداقل چند قطعه را بردارید و از زوایای مختلف نگاه کنید. دنبال این موارد باشید:
- تفاوت محسوس رنگ یا لعاب بین قطعات
- لکه، نقطه یا ایراد غیرعادی روی سطح
- لبپریدگی گوشهها یا لبهها
- ناهماهنگی در چاپ یا طرح
- تفاوت محسوس در ابعاد قطعات
- تابداشتگی یا خمیدگی قابل مشاهده
اگر چند قطعه را کنار هم میگذارید و اختلاف ظاهری مشخصی میبینید، موضوع را از فروشنده بپرسید. ممکن است دلیل آن درجه، تونالیته، کالیبر یا شرایط تولید باشد و باید قبل از خرید مشخص شود.
یک آزمایش ساده برای بررسی تابداشتگی
اگر امکانش وجود دارد، دو قطعه کاشی را از قسمت پشت یا روی سطح صاف روی هم قرار دهید.
اگر قطعات بهدرستی روی هم نمینشینند و فاصله یا لقی محسوسی بین آنها وجود دارد، احتمال وجود تابداشتگی مطرح است.
البته این بررسی خانگی جای کنترل تخصصی کارخانه را نمیگیرد؛ هدفش این است که اگر ایراد واضح و قابل مشاهدهای وجود دارد، قبل از خرید متوجه آن شوید.
ابعاد روی جعبه با اندازه واقعی یکی نیست؟ نگران نشوید!
اینجا یک نکته مهم وجود دارد که خیلی از خریداران نمیدانند.
ممکن است روی بستهبندی ابعاد اسمی مثلاً 60×60 درج شده باشد، اما اندازه واقعی قطعه دقیقاً 60 سانتیمتر نباشد. این موضوع میتواند به کالیبر مربوط باشد و لزوماً به معنی درجه پایین محصول نیست.
به همین دلیل، اگر قرار است برای یک پروژه تعداد زیادی کاشی بخرید، فقط عدد ابعاد اسمی را نگاه نکنید. کالیبر درجشده روی بستهبندی را هم بررسی کنید و مطمئن شوید کارتنهای مختلفی که میخرید مربوط به همان کالیبر هستند.
تونالیته را با درجهبندی اشتباه نگیرید
گاهی خریدار چند کاشی را کنار هم میگذارد و میبیند رنگ آنها کمی متفاوت است و تصور میکند یکی درجه یک و دیگری درجه دو است. این برداشت همیشه درست نیست.
تونالیته به تفاوت طیف رنگ بین تولیدات یا سریهای مختلف یک محصول مربوط میشود. ممکن است دو محصول از یک مدل و با کیفیت مشابه باشند، اما تونالیته متفاوتی داشته باشند.
بنابراین هنگام خرید، مخصوصاً برای متراژ بالا، بهتر است کارتنها از نظر تونالیته و سری تولید نیز بررسی شوند تا بعد از اجرا با اختلاف رنگ ناخواسته مواجه نشوید.
پس درجه دو را چطور بشناسیم؟
اینجا باید مراقب یک اشتباه رایج باشید: هیچ روش مطمئنی وجود ندارد که صرفاً با دیدن یک کاشی بتوانید در همه موارد بگویید این درجه یک است یا درجه دو.
درجهبندی نتیجه کنترل کیفیت محصول است و معیارهای آن باید با مشخصات و استانداردهای مربوط به همان محصول و کارخانه سنجیده شود.
کاری که شما بهعنوان خریدار میتوانید انجام دهید این است:
- درجه اعلامشده محصول را از فروشنده بپرسید.
- بستهبندی و اطلاعات درجشده روی کارتن را بررسی کنید.
- چند قطعه را بهصورت تصادفی بازدید کنید، نه فقط یک نمونه سالم.
- سطح، لبهها، گوشهها و یکنواختی ظاهری را بررسی کنید.
- کالیبر و تونالیته را بررسی کنید.
- اگر محصول درجه دو یا سه است، دقیقاً بپرسید علت این درجهبندی چیست.
- در خرید عمده کاشی و سرامیک، مشخصات محصول و درجه آن را در فاکتور یا سفارش ثبت کنید.
اگر فروشنده گفت «همهشون درجه یک هستن»، چه بپرسیم؟
لازم نیست وارد بحث تخصصی شوید. چند سؤال ساده کافی است:
- «درجه محصول دقیقاً چنده؟»
- «روی کارتن هم همین درجه درج شده؟»
- «کالیبر و تونالیته محصول چیه؟»
- «این قیمت مربوط به همین درجه است؟»
- «اگر تعداد بالا بخوام، همه کارتنها از یک درجه و تونالیته هستند؟»
همین چند سؤال باعث میشود خرید شما از حالت «فقط اعتماد به گفته فروشنده» خارج شود.
درجه دو همیشه انتخاب بدی نیست
این نکته هم مهم است که درجه دو را نباید بهصورت مطلق محصول بد دانست.
اگر ایراد محصول برای کاربرد شما قابل قبول باشد و قیمت آن متناسب با همان وضعیت تعیین شده باشد، ممکن است خرید درجه دو برای یک فضای خاص کاملاً منطقی باشد.
مشکل زمانی ایجاد میشود که خریدار محصول درجه پایینتر را بدون اطلاع از وضعیت آن و با تصور درجه یک خریداری کند.
بنابراین موضوع اصلی فقط «درجه یک یا درجه دو» نیست؛ موضوع اصلی این است که بدانید دقیقاً چه محصولی میخرید.
در خرید عمده، این بررسی مهمتر است
وقتی برای یک سرویس بهداشتی یا آشپزخانه چند متر کاشی میخرید، اگر چند قطعه ایراد داشته باشد ممکن است با کنار گذاشتن آنها مشکل چندانی ایجاد نشود.
اما در خریدهای عمده و پروژهای، حجم محصول بسیار بیشتر است و یک اختلاف کوچک در کیفیت، رنگ، کالیبر یا درجه میتواند در سطح کل پروژه خودش را نشان دهد.
به همین دلیل در خرید عمده، فقط قیمت هر مترمربع را مقایسه نکنید. درجه، کالیبر، تونالیته، متراژ واقعی و مشخصات محصول را هم با هم مقایسه کنید.
یک چکلیست ساده قبل از خرید کاشی
اگر هیچ چیز از این مقاله یادتان نماند، قبل از پرداخت پول این ۷ مورد را بررسی کنید:
- درجه: دقیقاً چه درجهای است؟
- کارتن: اطلاعات روی بستهبندی را ببینید.
- نمونه: چند قطعه را بررسی کنید، نه فقط یک قطعه.
- سطح و لبه: ایرادهای ظاهری و لبپریدگی را بررسی کنید.
- کالیبر: کالیبر کارتنها را کنترل کنید.
- تونالیته: برای متراژ بالا، یکسان بودن تونالیته اهمیت دارد.
- فاکتور: مشخصات محصول و درجه را در خریدهای عمده ثبت کنید.
حرف آخر
برای تشخیص درجه کاشی، دنبال یک «ترفند جادویی» نباشید. درجهبندی چیزی نیست که همیشه با نگاه کردن به یک قطعه بتوان آن را با قطعیت مشخص کرد.
اما شما میتوانید با بررسی بستهبندی، مشاهده چند قطعه، کنترل ظاهر، توجه به کالیبر و تونالیته و پرسیدن سؤالهای درست، اطلاعات کافی برای یک خرید آگاهانه به دست بیاورید.
و مهمتر از همه: اگر محصولی درجه دو یا سه است، اشکالی ندارد؛ به شرطی که بدانید درجه چند است و آن را با قیمت و شرایط همان محصول خریداری کنید.
هدف از شناخت درجهبندی همین است؛ نه اینکه حتماً گرانترین گزینه را بخرید، بلکه اینکه بدانید بابت چه چیزی پول میدهید.